Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

AD (728x90)

  • 2793 Pine St

  • 1100 Broderick St

  • 868 Turk St

  • 420 Fell St

Καλώς ήλθατε στο Πολυσύμπαν (Brian Greene)



Όταν η επιστήµη, η οποία παραδέχεται µόνο τις εµπειρικές αποδείξεις, αρχίζει να προσπαθεί να λύσει φιλοσοφικά ερωτήµατα χρησιµοποιώντας πολλές φορές σαν όπλο της την πίστη, κάτι καλό συµβαίνει. Ειδικά στην αστρονοµία, πολλά χρόνια µετά την διατύπωση της θεωρίας των χορδών, άρχισαν οι αστροφυσικοί να ανοίγουν το µυαλό τους και να ενστερνίζονται σιγά-σιγά νέες καινοτόµες ιδέες και να δέχονται πράγµατα που αλλιώς µόνο µε την πίστη θα µπορούσαν να τα δεχθούν. Η ύπαρξη πολλαπλών διαστάσεων και συµπάντων µέχρι πρότινος µόνο στη σφαίρα της φαντασίας µπορούσε να ισχύει. Κι αυτό γιατί δεν υπάρχει – προς το παρόν – απόδειξη παρά µόνο ενδείξεις. Η απουσία απόδειξης όµως δεν συνιστά και απόδειξη απουσίας. Κι όµως είµαστε σε καλό δρόµο. Όσο υπάρχουν ερευνητές όπως ο Brian Greene που πιστεύουν σε κάτι περισσότερο απ’ αυτό που µπορούν να αποδείξουν, η συλλογική συνειδητότητα θα αυξάνει τις δονήσεις της…

“Αυτό που µε ενδιαφέρει πραγματικά είναι αν ο Θεός είχε επιλογή στη δημιουργία του κόσµου”.
Με αυτόν τον τρόπο ο Άλµπερτ Αϊνστάιν, µε τον χαρακτηριστικό του ποιητικό τρόπο, αναρωτήθηκε αν το σύµπαν µας είναι το µοναδικό.
Η αναφορά στον Θεό µπορεί εύκολα να παρεξηγηθεί, αν και η φύση του ερωτήµατος του Αϊνστάιν δεν ήταν θεολογική. Ήθελε να µάθει αν οι φυσικοί νόµοι δημιούργησαν υποχρεωτικά ένα µοναδικό σύµπαν – το δικό µας – γεµάτο µε γαλαξίες, άστρα και πλανήτες. Ή αντίθετα, όπως οι εκθέσεις αυτοκινήτων κάθε χρόνο ανανεώνουν τα εκθέµατά τους, αν θα επέτρεπαν πολλά σύµπαντα µε διαφορετικά χαρακτηριστικά το καθένα. Σε αυτή την περίπτωση, είναι η υπέροχη πραγµατικότητα όπως την ξέρουµε – µέσα από πανίσχυρα τηλεσκόπια και τεράστιους επιταχυντές σωµατιδίων – το αποτέλεσµα κάποιας τυχαίας διαδικασίας, µιας κοσµικής ζαριάς η οποία επέλεξε τα δικά µας χαρακτηριστικά µέσα από µια πληθώρα πιθανοτήτων; Ή µήπως υπάρχει µια βαθύτερη εξήγηση του λόγου που τα πράγµατα είναι όπως είναι; Στις µέρες του Αϊνστάιν, η πιθανότητα το σύµπαν µας να µπορούσε να είχε δηµιουργηθεί διαφορετικά ήταν ένας γρίφος για τους επιστήµονες. Πρόσφατα όµως, αυτό το ερώτηµα άρχισε να απασχολεί πολύ πιο σοβαρά τους φυσικούς. Και αντί απλά να φανταζόµαστε πως το σύµπαν µας θα µπορούσε να έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά, οι υποστηρικτές τριών ανεξάρτητων θεωριών σήµερα µας δείχνουν ότι υπάρχουν και άλλα σύµπαντα – ξεχωριστά από το δικό µας – τα περισσότερα κατασκευασµένα από διαφορετικά είδη σωµατιδίων και που διέπονται από διαφορετικές δυνάµεις, δηµιουργώντας όλα µαζί έναν τεράστιο Κόσµο.
Το πολυσύµπαν – όπως ονοµάζεται αυτός ο τεράστιος Κόσµος – είναι µια από τις πιο πολωτικές έννοιες που προέκυψαν από την φυσική τις τελευταίες δεκαετίες, δηµιουργώντας θερµές αντιπαραθέσεις µεταξύ εκείνων που προτείνουν ότι αυτό είναι το επόµενο στάδιο στην κατανόηση της πραγµατικότητας κι εκείνων που ισχυρίζονται πως είναι ανοησία, µια παρωδία που γεννήθηκε από θεωρητικούς φυσικούς οι οποίοι άφησαν την φαντασία τους ανεξέλεγκτη.
Τι από τα δύο λοιπόν ισχύει; Και γιατί θα πρέπει να µας ενδιαφέρει; Για να κατανοήσουµε την απάντηση θα πρέπει πρώτα να κατανοήσουµε την µεγάλη έκρηξη.


Η αναζήτηση της έκρηξης

Το 1915, ο Αϊνστάιν δηµοσίευσε την σπουδαιότερη από τις εργασίες του, την γενική θεωρία της σχετικότητας, η οποία αποτελούσε το αποκορύφωµα δεκαετούς έρευνας πάνω στην κατανόηση τη δύναµης της βαρύτητας. Η θεωρία του ήταν ένα θαύµα µαθηµατικής οµορφιάς, η οποία περιείχε εξισώσεις που εξηγούσαν τα πάντα, από τις κινήσεις των πλανητών µέχρι την τροχιά το φωτός των άστρων µε απίστευτη ακρίβεια.
Μέσα σε λίγα χρόνια, επιπλέον µαθηµατικές αναλύσεις συµπέραναν πως το ίδιο το διάστηµα διαστέλλεται, τραβώντας µαζί του όλους τους γαλαξίες µακριά τον έναν από τον άλλον. Αν και ο Αϊνστάιν αρχικά αντιστάθηκε σθεναρά σ’ αυτήν την αναπάντεχη εµπλοκή της  θεωρίας του, παρατηρήσεις που έγιναν από τον µεγάλο Αµερικανό αστρονόµο Edwin Hubble, την επιβεβαίωσαν. Και σε µικρό χρονικό διάστηµα, οι επιστήµονες σκέφτηκαν πως αν το διάστηµα διαστέλλεται τώρα, τότε παλιότερα το σύµπαν θα έπρεπε να ήταν µικρότερο. Κάποια στιγµή στο απώτερο παρελθόν, όλα όσα βλέπουµε – τα συστατικά όλων των πλανητών, όλων των άστρων, όλων των γαλαξιών, ακόµα και το ίδιο το διάστηµα – πρέπει να ήταν συµπιεσµένα σε µια απειροελάχιστη κουκκίδα η οποία διεστάλη και εξελίχθηκε στο σύµπαν όπως το γνωρίζουµε.
Έτσι γεννήθηκε η θεωρία της µεγάλης έκρηξης. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, η θεωρία απέκτησε απίστευτη υποστήριξη. Κι όµως, οι επιστήµονες ήξεραν πως η θεωρία είχε ένα πολύ σηµαντικό µειονέκτηµα. Βασικά της έλειπε η έκρηξη. Οι εξισώσεις του Αϊνστάιν κάνουν καταπληκτική δουλειά στο να περιγράψουν πώς εξελίχθηκε το σύµπαν ένα κλάσµα του δευτερολέπτου µετά την µεγάλη έκρηξη, αλλά καταρρέουν (όπως ένας υπολογιστής χειρός όταν προσπαθείτε να διαιρέσετε το 1 µε το 0) όταν εφαρµοστούν στο ακραίο περιβάλλον της πρώτης στιγµής του σύµπαντος. Η µεγάλη έκρηξη λοιπόν δεν µπορεί να µας δώσει στοιχεία για το τι ήταν αυτό που δηµιούργησε την ίδια την έκρηξη.


Καύσιµο για την φωτιά

Το 1980, ο φυσικός Alan Guth πρότεινε µια βελτιωµένη έκδοση της θεωρίας της µεγάλης έκρηξης, η οποία ονοµάζεται πληθωριστική κοσµολογία και η οποία υποσχόταν να γεµίσει αυτό το κρίσιµο κενό. Η πρόταση επικεντρωνόταν σε ένα υποθετικό κοσµικό καύσιµο, το οποίο αν ήταν συγκεντρωµένο σε µια πολύ µικρή περιοχή, θα µπορούσε να δηµιουργήσει µια µικρή αλλά πανίσχυρη εξώθηση του διαστήµατος – µια τεράστια έκρηξη. Για την ακρίβεια, οι µαθηµατικοί υπολογισµοί έδειξαν πως η εξώθηση αυτή θα µπορούσε να είναι τόσο ισχυρή που οι µικροσκοπικοί κυµατισµοί της κβαντικής σφαίρας θα είχαν τεντωθεί τόσο πολύ που θα είχαν απλωθεί σε όλο το διάστηµα. Όπως το υπερεκτεινόµενο ελαστικό ύφασµα δείχνει τα σχέδια της  ύφανσής του, έτσι και οι κυµατισµοί αυτοί δείχνουν το ακριβές σχέδιο των µικροσκοπικών διακυµάνσεων της θερµοκρασίας, η οποία είναι ελαφρώς υψηλότερη και ελαφρώς χαµηλότερη σε διάφορα σηµεία. Στις αρχές του 1990, ο δορυφόρος Cosmic Microwave Background Explorer (Κοσµικός Ερευνητής Ακτινοβολίας Υπόβαθρου) της NASA, εντόπισε πρώτος αυτές τις διακυµάνσεις της θερµοκρασίας, δίνοντας βραβείο Νόµπελ στους αρχηγούς της οµάδας John Mather και George Smoot.


Μέρος Πρώτο: Η ιστορία και το µυστήριο

Το 1929, ο αστρονόµος Edwin Hubble ανακάλυψε πως οι µακρινοί γαλαξίες αποµακρύνονταν από εµάς και ότι το ίδιο το διάστηµα διαστελλόταν. Αυτή ήταν µια επαναστατική ιδέα. Η επικρατούσα θεωρία µέχρι τότε έλεγε πως το σύµπαν ήταν στατικό και σε ένα πράγµα συµφωνούσαν όλοι: πως το σύµπαν θα έπρεπε να επιβραδύνει.

Προχωράµε γρήγορα στη δεκαετία του ’90, όπου δύο οµάδες αστρονόµων που κέρδισαν το βραβείο Νόµπελ αποφάσισαν να µετρήσουν τον ρυθµό µε τον οποίο επιβράδυνε το σύµπαν. Ανακάλυψαν όµως πως συνέβαινε ακριβώς το αντίθετο: το σύµπαν διαστέλλεται. Αυτή ήταν µεγάλη έκπληξη για τους αστρονόµους. Η επόµενη ερώτηση ήταν: ποια δύναµη δηµιουργεί αυτή τη συµπεριφορά; Η βαρύτητα µπορεί να απωθήσει εκτός από το να έλξει. Σύµφωνα µε τις εξισώσεις του Αϊνστάιν, αν το σύµπαν είναι γεµάτο µε µια οµοιόµορφη, αόρατη οµίχλη, η  βαρύτητα αυτής της οµίχλης θα ήταν απωθητική. Και η απωθητική βαρύτητα που είναι γνωστή ως σκοτεινή ενέργεια, είναι αυτό ακριβώς που χρειάζεται για να εξηγηθεί η έννοια ότι οι γαλαξίες απωθούν ο ένας τον άλλον και προκαλούν την επιτάχυνση της διαστολής του σύµπαντος και όχι την συστολή του.
Κι εδώ έρχεται το µυστήριο: όταν οι αστρονόµοι προσπάθησαν να υπολογίσουν πόση ακριβώς σκοτεινή ενέργεια χρειάζεται για να επιταχυνθεί η διαστολή του σύµπαντος, κατέληξαν σε ένα νούµερο το οποίο ήταν “θεαµατικά µικρό”. Το µυστήριο λοιπόν ήταν να µπορέσουν να εξηγήσουν αυτό το νούµερο. Ήθελαν όµως η απάντηση να βγαίνει µέσα από τους φυσικούς νόµους. Κανείς όµως δεν έχει καταφέρει να κάνει κάτι τέτοιο µέχρι τώρα. Θα έπρεπε όµως να µας ενδιαφέρει κάτι τέτοιο; Φυσικά. Μπορεί να πρόκειται για µια τεχνική λεπτοµέρεια, αλλά η λεπτοµέρεια κάνει τη διαφορά. Και τελικά, µια λεπτοµέρεια που µπορεί ενδεχοµένως να εξηγήσει τα πολλαπλά σύµπαντα, θα έπρεπε να µας ενδιαφέρει.


Μέρος δεύτερο: Η λύση του µυστηρίου

Η κεντρική ιδέα της θεωρίας των χορδών είναι αρκετά απλή. Αν εξετάσουµε ένα κοµµάτι ύλης µε όλο και µεγαλύτερη ανάλυση, πρώτα θα δούµε µόρια, µετά άτοµα και µετά υποατοµικά σωµατίδια. Εξετάζοντας αυτά τα σωµατίδια, θα βρούµε κάτι άλλο: ένα λεπτό, δονούµενο νήµα ενέργειας, µια µικρή δονούµενη χορδή. Αυτές οι χορδές είναι που δονούνται και δηµιουργούν όλα τα διαφορετικά σωµατίδια που φτιάχνουν την “κοσµική συµφωνία ολόκληρου του πλούτου που υπάρχει στον κόσµο γύρω µας”.
Όµως, τα µαθηµατικά της θεωρίας των χορδών δεν λειτουργούν. Δηλαδή δεν λειτουργούν αν δεν επιτρέψουµε την ύπαρξη επιπλέον διαστάσεων, εκτός των τριών που ήδη γνωρίζουµε – µήκος, πλάτος, ύψος. Η θεωρία των χορδών λέει πως υπάρχουν επιπλέον διαστάσεις διπλωµένες σε τόσο µικρό χώρο που δεν ανιχνεύονται. Αν και είναι κρυµµένες όµως, έχουν µια πολύ σηµαντική επίπτωση: το σχήµα αυτών των επιπλέον διαστάσεων περιορίζει τον τρόπο µε τον οποίο δονούνται. Και φυσικά, η ποσότητα της σκοτεινής ενέργειας σε κάθε σύµπαν επίσης καθορίζεται από το σχήµα των επιπλέον διαστάσεών του. Τώρα λοιπόν πρέπει να ανακαλύψουµε το σχήµα αυτών των διαστάσεων.
Κι ένα ακόµα πρόβληµα: δεν ξέρουµε µε ποιον τρόπο µπορούµε να το κάνουµε. Και αν και στην αρχή υπήρχαν µόνο πέντε πιθανά σχήµατα γι’ αυτές τις διαστάσεις, τώρα υπάρχουν δισεκατοµµύρια, 10500 για την ακρίβεια. Κάποιοι ερευνητές απογοητεύτηκαν. Και τότε προτάθηκε µια λύση. Να αντιστρέψουµε το πρόβληµα. Ίσως σε ένα πολυσύµπαν, τα σχήµατα αυτά να είναι κατανεµηµένα επί ίσοις όροις. Ίσως να είναι όλα τα σύµπαντα πραγµατικά, αλλά µε διαφορετικά σχήµατα, µε διαφορετικά χαρακτηριστικά και µε διαφορετική ποσότητα σκοτεινής ύλης. Αντί λοιπόν να προσπαθούµε να απαντήσουµε στις λάθος ερωτήσεις,  καλύτερα είναι να ξανασκεφτούµε το πρόβληµα. Ίσως η σωστή ερώτηση είναι γιατί οι άνθρωποι βρίσκονται σε ένα σύµπαν µε αυτή τη συγκεκριµένη ποσότητα σκοτεινής ενέργειας, αντί να βρίσκονται σε κάποιο από τις υπόλοιπες πιθανότητες; Άλλωστε, τα σύµπαντα µε περισσότερη σκοτεινή ενέργεια απ’ όση υπάρχει εδώ εκρήγνυνται αµέσως µετά την δηµιουργία τους και δεν σχηµατίζονται γαλαξίες. Τα σύµπαντα µε µικρότερη ποσότητα σκοτεινής ενέργειας υφίστανται ταχύτατη ενδόρρηξη (έκρηξη προς τα µέσα) και πάλι δεν δηµιουργούνται γαλαξίες. Και χωρίς γαλαξίες δεν υπάρχει καµία πιθανότητα δηµιουργίας άστρων και πλανητών, οπότε δεν υπάρχει η πιθανότητα ζωής σ’ αυτά τα σύµπαντα. 


Μέρος τρίτο: Η κοσµολογική θεωρία που ολοκληρώνει την ιστορία

Συχνά οραµατιζόµαστε µια κοσµική έκρηξη η οποία δηµιούργησε το σύµπαν µας και έσπρωξε το διάστηµα προς τα έξω. Η θεωρία της µεγάλης έκρηξης αφήνει απ’ έξω, όπως είπαµε, την ίδια την έκρηξη και µας λέει πώς εξελίχθηκε το σύµπαν µετά απ’ αυτήν, χωρίς να µας δίνει κανένα στοιχείο ως προς τι ήταν αυτό που την δηµιούργησε.
Η πληθωριστική κοσµολογία περιγράφει ένα συγκεκριµένο είδος καυσίµου το οποίο θα µπορούσε, µε φυσικό τρόπο, να παράγει το διαστελλόµενο σύµπαν. Το καύσιµο αυτό είναι τόσο αποδοτικό που είναι αδύνατον να χρησιµοποιηθεί όλο, κάτι που σηµαίνει πως θα µπορούσε να δηµιουργήσει όχι µόνο την δική µας µεγάλη έκρηξη, αλλά και αµέτρητες άλλες, κάθε µια από τις οποίες θα δηµιουργούσε µε την σειρά της ένα άλλο σύµπαν διαφορετικό από το δικό µας. Αν ενώσουµε αυτή τη θεωρία µε την θεωρία των χορδών, µπορούµε να φανταστούµε την ύπαρξη άλλων συµπάντων µε επιπλέον διαστάσεις σε µια µεγάλη ποικιλία διαφορετικών σχηµάτων. Μόνο σε σύµπαντα σαν το δικό µας τα φυσικά χαρακτηριστικά – όπως η ποσότητα σκοτεινής ύλης – είναι σωστά ώστε να υπάρξει ζωή.

Φυσικά, κάποιες ερωτήσεις παραµένουν. Ας πούµε: θα µπορέσουµε ποτέ να επιβεβαιώσουµε την ύπαρξη άλλων συµπάντων; Είναι πολύ δύσκολο να φανταστούµε πώς θα µπορούσε να γίνει κάτι τέτοιο, δεν είναι όµως απίθανο να το καταφέρουµε. Η πληθωριστική θεωρία έχει υποστηριχθεί και µε παρατηρήσεις. Η µεγάλη έκρηξη θα πρέπει να ήταν τόσο ισχυρή που καθώς το διάστηµα επεκτεινόταν, απειροελάχιστες κβαντικές διακυµάνσεις θα περνούσαν από τον µικρόκοσµο στον µακρόκοσµο, δηµιουργώντας ένα χαρακτηριστικό ίχνος στο διάστηµα, το οποίο έχουν εντοπίσει ήδη τα ισχυρά µας τηλεσκόπια. Με τον ίδιο τρόπο, ίσως να µπορέσουµε να εντοπίσουµε αν ένα άλλο σύµπαν συγκρουστεί µε κάποιο άλλο, παρατηρώντας διαφορές στην θερµοκρασία.
Αν δεχτούµε αυτές τις ιδέες, αυτό σηµαίνει πως στο απώτερο µέλλον οι γαλαξίες θα αποµακρύνονται τόσο γρήγορα που δεν θα µπορούµε πια να τους δούµε, όχι λόγω τεχνολογικών περιορισµών, αλλά επειδή το φως τους δεν θα µπορέσει ποτέ να διανύσει το όλο και επεκτεινόµενο κενό µεταξύ µας. Και αυτό σηµαίνει πως οι αστρονόµοι του µέλλοντος δεν θα βλέπουν τίποτε άλλο από µια ατέλειωτη στατική, σκοτεινή ακινησία. Αυτοί οι αστρονόµοι µπορεί να κοιτάξουν στα αρχαία αρχεία που θα τους έχουµε αφήσει, αλλά και πάλι µάλλον θα καταλήξουν στο ότι το σύµπαν είναι στατικό και αµετάβλητο και το µόνο του χαρακτηριστικό θα είναι η µικρή όαση ύλης στην οποία θα ζουν. Μια εικόνα του σύµπαντος που γνωρίζουµε ότι είναι λανθασµένη. Και θα πιστέψουν τα αρχεία των αρχαίων αστρονόµων;  Αυτό είναι πάλλον απίθανο. Αυτό σηµαίνει πως ζούµε σε µια εξαιρετικά προνοµιούχα εποχή.
Ποιος είναι ο Brian Greene
Ο Brian Greene είναι θεωρητικός φυσικός, καθηγητής στο τµήµα φυσικής και µαθηµατικών του πανεπιστηµίου της Columbia. Έχει επικεντρωθεί στις ενοποιηµένες θεωρίες για πάνω από 25 χρόνια και είναι περισσότερο γνωστός από τα βιβλία του σχετικά µε την δοµή του σύµπαντος, αλλά κυρίως από την σειρά ντοκιµαντέρ µε τίτλο “Η Δοµή του Κόσµου (The Fabric of the Cosmos)” και “Κοµψό Σύµπαν (The Elegant Universe)”. Ο Brian Green πιστεύει πως η επιστήµη πρέπει να γίνει προσιτή στο ευρύ κοινό µε συναρπαστικούς νέους τρόπους.
“Ο Greene έχει ένα σπάνιο ταλέντο να εξηγεί τις πιο δύσκολες επιστηµονικές ιδέες έτσι ώστε όλοι να µπορούν να εκτιµήσουν τις ευχάριστες και διορατικές εξηγήσεις του” – Jennifer Birriel στο περιοδικό Astronomy.


Μετάφραση: Νίκος Πνευματικός, για το www.elenaera.com
Πηγή: http://www.briangreene.org

 


 

 

Το κουτσομπολιό στο χώρο εργασίας και σχέσεις συναδέλφων



Το κουτσομπολιό είναι χαρακτηριστικό της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Ορισμένοι άνθρωποι κουτσομπολεύουν πολύ και δριμύτατα ενώ άλλοι σε λιγότερο βαθμό και πιο ήπια. Συνήθως το κουτσομπολιό δεν είναι απλά η περιγραφή ενεργειών ή καταστάσεων που αφορούν άλλους. Είναι μια συνειδητή προσπάθεια σχολιασμού ή διάδοσης πληροφοριών σχετικά με κάποιο άτομο που συνοδεύεται από αρνητική ή κακόβουλη πρόθεση. gossips

Στο κουτσομπολιό μπορεί να υπάρχει υπερβολή, διόγκωση, παρερμηνεία και παραποίηση της πραγματικότητας. Ο στόχος είναι η δημιουργία λανθασμένων εντυπώσεων ή ακόμη και βλάβης στο άτομο που είναι το θύμα της εν λόγω αρνητικής συμπεριφοράς.

Συχνά αυτός που κουτσομπολεύει χρησιμοποιεί μόνο ένα μέρος της αλήθειας και δημιουργεί με αυτή τη βάση μια εντυπωσιακή ιστορία. Τα θέματα που προσφέρονται είναι πολλά. Τα χρήματα που κερδίζει κάποιος, το πως τα κερδίζει, η ερωτική ή η οικογενειακή ζωή ενός ατόμου, τα προβλήματα της ψυχικής ή της σωματικής υγείας, τα επαγγελματικά προσόντα και επάρκεια, είναι μεταξύ των δημοφιλέστερων θεμάτων που μαγνητίζουν το ενδιαφέρον αυτών που ελκύονται από το κουτσομπολιό.

Το κουτσομπολιό είναι ευρέως διαδεδομένο στο χώρο εργασίας. Υπάρχουν πολλές καταστάσεις που δημιουργούνται στο χώρο εργασίας οι οποίες προσφέρουν σε αυτούς που αρέσκονται στο κουτσομπολιό πολλές ευκαιρίες να δράσουν.

teenage-girl-with-friends-gossiping-in-background Είναι φυσιολογικό να υπάρχει ένας βαθμός κουτσομπολιού στο εργασιακό περιβάλλον. Αυτό πηγάζει από την ανάγκη που έχουν οι άνθρωποι να μαθαίνουν για το τι συμβαίνει στο χώρο που εργάζονται και για το τι συμβαίνει με τους άλλους ανθρώπους.
Υπάρχουν όμως περιπτώσεις που το κουτσομπολιό βγαίνει εκτός ελέγχου. Μπορεί για παράδειγμα να πληγώνει τα αισθήματα κάποιου ανθρώπου, να προκαλεί εντάσεις και ανησυχία, να διαταράσσει διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ συναδέλφων, να καταρρακώνει τα κίνητρα και την ψυχική διάθεση για πρόοδο της ομάδας εργασίας ή να δημιουργεί αναταραχή στις εργασιακές σχέσεις.

office_gossip Στις περιπτώσεις που το κουτσομπολιό αναπτύσσεται σε ένα εργασιακό περιβάλλον σε μεγάλο βαθμό, μπορεί να καταστεί τοξικό και να βλάπτει όχι μόνο τους εργαζόμενους αλλά να επηρεάζει αρνητικά την απόδοση της ομάδας εργασίας, της εταιρείας ή του οργανισμού που τους εργοδοτεί.

Είναι σημαντικό όλοι στο χώρο εργασίας να καταβάλλουν προσπάθειες να μην αφήνουν το κουτσομπολιό να αναπτύσσεται. Οι προϊστάμενοι πρέπει να γνωρίζουν το χαρακτηριστικό αυτό της ανθρώπινης συμπεριφοράς, να το περιμένουν και να λαμβάνουν μέτρα προληπτικά για την αποτροπή του.

Πρέπει επίσης να γνωρίζουν ότι υπάρχουν άτομα με προσωπικότητες που διάμεσου του κουτσομπολιού επιζητούν να καταστούν οι ίδιοι κέντρο ενδιαφέροντος. Δημιουργώντας ιστορίες κουτσομπολιού θέλουν να αποκτήσουν σημασία για τους άλλους. 

Για την πρόληψη και αντιμετώπιση του κουτσομπολιού απαιτούνται η συμβολή και οι προσπάθειες όχι μόνο των προϊσταμένων αλλά του κάθε εργαζόμενου ξεχωριστά.

Για να επιτευχθεί η αποτελεσματική καταπολέμηση του κουτσομπολιού χρειάζεται μια άριστη επικοινωνία και συνεργασία σε όλες τις βαθμίδες της ομάδας εργασίας. Ταυτόχρονα η διαφώτιση και διαπαιδαγώγηση των εργαζομένων για το σοβαρό αυτό πρόβλημα επιτρέπει την ανάπτυξη άμυνας εναντίον του φαινομένου.

Εάν όλοι μαθαίνουν να αναγνωρίζουν το τοξικό και βλαβερό κουτσομπολιό δεν θα επιτρέπουν σε κάποιον που αρέσκεται στο να κουτσομπολεύει άλλους να αναπτύσσει ή να συνεχίζει μια φθοροποιό δράση.

Και μην ξεχνάτε ότι εάν ένα άτομο κουτσομπολεύει κάποιον σε σας, τότε είναι πολύ πιθανόν ότι θα κουτσομπολεύσει και εσάς σε άλλους.

Πηγή: medlook.net
via: sciencearchives

Παιχνίδια - Samorost 1

Point and Click

Διάχυση, ή αλλιώς: έχει στεγανά η ψυχή;



Θέλω να μοιραστώ μαζί σου, περιστεράκι μου,

μια σχετικά πρόσφατη συνειδητοποίησή μου, αφότου διάβασα και κείνο το ενημερωτικό -πάνω στο νευρικό σύστημα και τις λειτουργίες τού εγκεφάλου- καλομεταφρασμένο βιβλίο με τίτλο «Συναισθηματική Νοημοσύνη» του Γκόλμαν, από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, που δεν έγινε αδίκως ευπώλητο σε πολλές γλώσσες του κόσμου...

-Γιατί άργησα τόσο πολύ να ξυπνήσω;

Εντάξει τώρα, μην τα ψάχνεις!

Είπαμε!

Πρέπει να βρεθεί κάποιος να μου εξηγήσει δυο πράγματα, και μέχρι να γίνει,

βασανίζομαι, σαν τυφλός που κάθε τόσο χτυπάει τα μούτρα του, σε αδιέξοδο τοίχο...

Εγωισμό το λένε, στην καλογερική ιδιόλεκτο.

Άκου, λοιπόν, αφέλεια που με έδερνε!

Φανταζόμουνα -λέει- ότι τα συναισθήματα, μέσα στην κάθε ψυχή, ότι ΔΕΝ ανακατώνονται! Φανταζόμουνα ότι τα συναισθήματα είναι υλικά -ας υποθέσουμε αιθέρια έλαια μέσα σε μπουκαλάκια μη αναμειγνυόμενα- που μπορούμε ευκολότατα να τα απομονώνουμε σε συρτάρια!

Π.χ. φανταζόμουνα ότι διέθετα ένα συρτάρι με άσχημη οσμή - συναίσθημα για κάτι παπάδες.
Ένα συρτάρι για τα συναισθήματα τα αναφερόμενα στον εξοργιστικό μου διευθυντή (κάποτε είχα έναν τέτοιο) σε χώρο εργασίας, άλλο συρτάρι για φιλενάδα με άθλια συμπεριφορά και, πάει λέγοντας.

Αυτό φανταζόμουν, και επί έτη πολλά, όποτε μου ερχόταν να βρίσω ή να μισήσω, ψιλοέβριζα ή και μισούσα με ελάχιστες τύψεις, ειδικά έναντι των υπολοίπων αγαπημένων προσώπων μου.

Δεν ένιωθα ότι μισώντας κάποιον άσχετο με αυτούς φαινομενικά, ότι αδικούσα με κάποιο τρόπο βαθύτερο και μυστικό, τους πολυαγαπημένους μου.

-Πόσο χαζός μπορεί να είναι ο καημένος ο άνθρωπος;
-Πολύ!
Προσωπικά, ήμουνα θεόχαζη, πάντως!

Έλεγα ας πούμε: τον άνδρα μου τον αγαπώ, αλλά εκείνος ο πατέρας του, μου δημιουργεί μια... δυσπεψία «διατί να το κρύψωμεν άλλωστε;»(αξέχαστε Μητσοτάκη!)

Διαβάζοντας όμως τα σχετικά που ανέφερα στην αρχή, κατάλαβα άλλα!

Τι κατάλαβα - το βόιδι;

-Κατάλαβα ότι στεγανά συναισθηματικά δεν υπάρχουν, δεν υπάρχουν, δεν υπάρχουν, τελεία και παύλα και το καλό που μου θέλω, να το αφομοιώσω δια παντός, δια να μην έχουμε ντράβαλα, όταν έρθει ο άγγελος του θανάτου να με παραλάβει και γω η κουρούνα, ακόμη -ως τότε- καθεύδω ως ο Ιωνάς υπό την κολοκύνθην -πόσο μου αρέσει η εικόνα!

Αυτή η συνειδητοποίηση με ξάφνιασε ευχάριστα και ευεργετικά και φρέναρε κάμποσο τη φόρα τής -δήθεν δίκαιης- οργής, προς κάποιους, που με παράσερνε στην κατηφόρα...

Όταν ξημέρωσε το ευλογημένο πλήρωμα χρόνου, κατάλαβα -με τη φώτιση του Κυρίου, και σημαντική βοήθεια από εκλαικευμένα βιβλία νευροβιολογίας- ότι εν τέλει η ψυχή δεν διαθέτει ούτε ντουλάπια, ούτε συρτάρια, ούτε ντιβανοκασέλες!

Η ψυχή θα μπορούσε να μοιάζει σαν ένα μεγάλο δωμάτιο που οι τοίχοι του, τελειώνουν στο φραγμό των προσωπικών εμπειριών της.

Και τα συναισθήματα που έχω για τον κάθε γνωστό ή άγνωστο, θα μπορούσαν να μοιάζουν σαν μπουκαλάκια με αρωματικές ουσίες που ελευθερώνω σε κείνο το χώρο...

Ας πούμε η αγάπη για τον άντρα μου, θα μπορούσε να μοιάζει με άρωμα κόκκινου τριαντάφυλλου.

Η αγάπη για τα παιδιά, με αιθέρια έλαια γαρδένιας.

Η αγάπη για τους φίλους θα ήταν νότες γιασεμιού, η αγάπη για τους γονείς θα αισθητοποιούνταν σαν άγγιγμα υάκινθου,

η αγάπη για τους καλούς συνεργάτες σίγουρα ήταν λεπτή ευωδιά μενεξέδων.

Η αγάπη για το Θεό, με παρέπεμπε σε άρωμα νυχτολούλουδου.

Και το μίσος;
Το ελαφρύ μίσος -χωρίς πολλά λιπαρά αλλά πάντως, μίσος- που ένιωθα για
τον πεθερό;

Α! Η μυρωδιά του μίσους, όπου και αν αναφέρεται, είναι πάντοτε μία.

Κάτι σαν μυρωδιά από θειάφι καζανιών Κολάσεως (ναι, ναι, μη γελάς λατρεμένο μου) ή σαν βρόμα από αμπούλα που πετάνε κάποια μαθητούδια ζιζάνια προκειμένου να χάσουνε μάθημα.

Όταν, λοιπόν, τρέφω θετικά συναισθήματα, ο χώρος της ψυχής ευωδιάζει αρώματα!

Αν μισήσω όμως -έστω και έναν- και δεν έχει σημασία ο λόγος - τότε,είναι σαν να έσπασε στο χώρο, η δυσώδης αμπούλα.

Η κακοσμία, αυτόματα δ ι α χ έ ε τ α ι στο ό λ ο ν της ψυχής το δωμάτιο, ανακατώνεται με το άρωμα της αγάπης, που είχα προς τα παιδιά, προς τους γονείς, προς τους φίλους, προς το σύντροφο, και την χαρά της όσφρησης την καταστρέφει, διότι επηρεάζεται το τελικό τής οσμής αποτέλεσμα...

Το τελικό της αγάπης αποτέλεσμα.

Η αγάπη μολύνεται και καταντάει άτονη και λιγότερη.


Δεν μπορώ -το γνωρίζω τώρα με βάθος άλλης επίγνωσης- να τσακωθώ με έναν άνθρωπο άγνωστο έστω, στο δρόμο, και πηγαίνοντας στο σπίτι να αγκαλιάσω τους αγαπημένους μου, με την ίδια θέρμη και εγκαρδιότητα που θα το έκανα άν με τον συγκεκριμένο περαστικό, δεν ήμουν εξοργισμένη.

Άρα;

Άρα, την πιάνω τη νέα εικόνα που ξεπροβάλλει μπροστά μου.

Το κατάλαβα ότι δεν με συμφέρει πνευματικά, να μισώ ούτε έναν, ούτε καν ένα ζώο ή ένα αντικείμενο. Στη Φιλοκαλία αναφέρεται από τον αββά τον Κασσιανό το Ρωμαίο.

Αν μισώ -έστω και έναν άνθρωπο, για οποιοδήποτε λόγο, όσο σοβαρός και αν φαίνεται- με το μίσος, καταστρέφεται η δύναμη, η ομορφιά, το φως, η ζεστασιά της Αγάπης...

Κάθε φορά που ψυχραίνεται η εν Κυρίω Ιησού Χριστώ, Αγάπη, χάνεται η Ζωή απ' τον κόσμο.

Χάνεται η Ελπίδα της Σωτηρίας του.

Σχετικά με το ενιαίο της ψυχής και την αλληλοπεριχώρηση των συναισθημάτων έχει να κάνει ο λόγος του Κυρίου που λέει ότι ο ΠΤΑΙΣΑΣ ΕΝ ΕΝΙ, ΓΕΓΟΝΕΝ ΠΑΝΤΩΝ ΕΝΟΧΟΣ.
Κατάλαβα αυτή την συναισθηματική ενότητα όταν συνειδητοποίησα την νευρολογική ενότητα που υπάρχει μέσα στο σώμα μας.
Σκέψου: αν ένα αγκαθάκι αδιόρατο σχεδόν, σε τσιμπήσει στο μικρό σου δαχτυλάκι του ποδιού, θα νιώσεις τον πόνο, ως δυσφορία σε όλη σου την ψυχοσωματική υπόσταση...άρα;
Άρα ΤΙΠΟΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΣΗΜΑΝΤΟ.
Η παραμικρή παράβαση δίνει ενόχληση και ένδικον μισθαποδοσίαν, δηλαδή, επιφέρει συνέπειες αναπόδραστες...
Αν ήμασταν πιο συνειδητοποιημένοι, πιο φωτισμένοι θα βρισκόμασταν σε μεγάλη εγρήγορση, προκειμένου να μην απολέσουμε ούτε σταγόνα από τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος, με τις άνομες επιλογές μας.

Γιατί οι έξυπνοι δεν βρίσκουν ταίρι;



Αν αναρωτιέστε γιατί δεν μπορείτε να στεριώσετε με άνθρωπο ή γιατί έχετε τσακωθεί με όλους τους κολλητούς σας, η απάντηση είναι μια: Γιατί είστε πολύ έξυπνοι!
Σύμφωνα με αποτελέσματα ερευνών στο London School of Economics και στο Birbeck College οι πολύ έξυπνοι άνθρωποι, όταν έχουν να κάνουν με βασικές λειτουργίες της ανθρώπινης ζωής, όπως για παράδειγμα ο γάμος ή τα παιδιά, τα βρίσκουν..ολίγον σκούρα.



Και είναι πολύ πιο πιθανό να καταλήξουν μόνοι, έρημοι και αλκοολικοί... Ακούγεται αστείο αλλά δεν είναι. Αποτελεί πόρισμα πανεπιστημιακών ερευνών και βασίζεται στο εξής επιχείρημα:



Σχεδόν από την αρχή της ιστορίας του, και για εκατομμύρια χρόνια, ο άνθρωπος ήταν έτσι φτιαγμένος ώστε να βρίσκει λύσεις για την επιβίωσή του, δηλαδή για τα βασικά και αναγκαία πράγματα της ζωής: νόστιμη τροφή, ασφαλή στέγη και αναπαραγωγή με ελκυστικά άτομα. Όμως, με την βιομηχανική επανάσταση και την ακόλουθη επανάσταση της υψηλής τεχνολογίας, εδώ και δύο αιώνες περίπου, η ανθρωπότητα ήρθε αντιμέτωπη με καινούργια συστήματα.



Τα περισσότερα από τα προβλήματα που έχει να λύσει ο σύγχρονος άνθρωπος είναι καινοτομικά και πολύπλοκα – να είναι καλός μαθητής, να βρει δουλειά, να κάνει τα πάντα μέσω υπολογιστή. Και αυτό που παρατήρησαν οι επιστήμονες είναι ότι οι άνθρωποι με αυξημένη ευφυΐα, δηλαδή πάνω από το μέσο όρο, είναι ότι τα πάνε μεν καλά με την μοντέρνα πραγματικότητα, αλλά τα πάνε χάλια με τις παραδοσιακές πλευρές της , όπως την εύρεση συντρόφου, την τεκνοποίηση, τη δημιουργία φίλων! Σε αυτά η "έξτρα" νοημοσύνη, όχι μόνο δεν τους βοηθά καθόλου, αλλά σύμφωνα με κάποιους επιστήμονες, τους βάζει και τρικλοποδιά!



Η συλλογική ευφυία εξελίχθηκε ώστε να μπορεί να αντιμετωπίσει καινοτομικά προβλήματα και κατά κάποιο τρόπο ήρθε σε σύγκρουση με την παραδοσιακή δομή της. Έτσι, πιο έξυπνοι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να ενστερνιστούν ιδέες για πράγματα που οι πρόγόνοι μας απλά απλά δεν είχαν αντιμετωπίσει ποτέ 100.000 χρόνια πριν. Για παράδειγμα, είναι πιο πιθανό να είναι "αριστεροί φιλελεύθεροι" γιατί οι προγονοί μας ήταν «συντηρητικοί» – με την έννοια ότι τους ένοιαζε μόνο η ευημερία της οικογένειάς τους και των φίλων τους.



Επίσης, είναι πιο πιθανό να είναι άθεοι γιατί οι προγόνοι μας φυσικά πίστευαν απόλυτα στην θρησκεία τους.



Οι έξυπνοι άνθρωποι είναι πολύ πιο πιθανό να είναι και νυχτερινοί τύποι γιατί το ανθρώπινο γένος παραδοσιακά είναι σχεδιασμένο να ξυπνά όταν ο ήλιος ανατέλλει και να κοιμάται όταν ο ήλιος δύει.

Επίσης είναι πιο πιθανό να τους αρέσει η ορχηστρική μουσική γιατί η μουσική στην καταγωγή της βασίζονταν μόνο στη φωνή!



Επίσης είναι πολύ πιο πιθανό να καταναλώνουν αλκοόλ, τσιγάρα και ναρκωτικά, γιατί όλες αυτές οι ουσίες είναι εξελικτικά πιο καινούργιες. Οι έρευνες αποδεικνύουν ότι οι πιο έξυπνοι άνθρωποι πίνουν περισσότερο και συχνότερα.



Και κάτι ακόμη: Οι εγκληματίες κατά μέσο όρο έχουν χαμηλότερη ευφυία από τους νομοταγείς πολίτες. Πρώτα από όλα γιατί οι περισσότερες εγκληματικές συμπεριφορές σήμερα, κατά το μακρύ ανθρώπινο παρελθόν ήταν οι φυσικοί τρόποι επιβίωσης και ανταγωνισμού μεταξύ των αντρών. Δεύτερον, γιατί οι θεσμοί και οι τεχνολογίες που ελέγχουν την εγκληματική συμπεριφορά στις μέρες μας – κάμερες, αστυνομία, δικαστήρια, φυλακές είναι όλα καινοτομικά φαινόμενα οπότε οι λιγότερο έξυπνοι άνθρωποι έχουν λιγότερες πιθανότητες να τα κατανοήσουν.



Οι πιο έξυπνοι άνθρωποι δεν γίνονται πάντα καλοί γονείς και φίλοι. Οι δε έξυπνες γυναίκες είναι λιγότερο πιθανό να γίνουν γονείς εξαρχής! Επειδή η αναπαραγωγική επιτυχία είναι ο έσχατος στόχος για όλους τους ζώντες οργανισμούς , οι έξυπνες γυναίκες είναι πολύ πιο πιθανό να πάνε αντίθετα σε αυτή την εξελικτική διαδρομή. Το ίδιο ισχύει και για τους άντρες – είναι λιγότερο πιθανό να γίνουν γονείς!
νέα διάσταση

«Ο χρόνος μετράει αντίστροφα για μένα, παλεύω για να ζήσω»… Η ζωή είναι πολύτιμη, ζήσε απλά το σήμερα



Ήτανε Τετάρτη βράδυ. «Βουλιαγμένη» στον καναπέ, περιτριγυρισμένη από χιλιάδες σκέψεις. Έχετε ένα νέο μήνυμα στο κινητό. Ανάγνωση; «Ο χρόνος μετράει αντίστροφα για μένα, παλεύω για να ζήσω έστω και μια μέρα παραπάνω. Προσπαθώ να τον ρουφήξω, να περάσω όσο το δυνατό περισσότερες στιγμές μπορώ με τα παιδιά  μου».


Σάστισα, δάκρυσα, κόμπιασα. Πως να αντιδράσω; Τι να απαντήσω; Τι να πω; Οι λέξεις ξαφνικά έχασαν τη δύναμη τους. Διάβαζα το μήνυμα ξανά και ξανά. Έψαχνα απεγνωσμένα να βρω το λάθος. Κάτι δε θα διάβασα σωστά. Δεν μπορεί να είναι αλήθεια όλο αυτό. Ήθελα να χωθώ στο κρεβάτι μου, να κλάψω, να ουρλιάξω. να κοιμηθώ, να κατεβάσω με ένα κουμπί το διακόπτη του νου και  να μη σκέφτομαι τίποτα. Παρακαλούσα το Θεό, να της δώσει κουράγιο, να αντέξει, να γίνει ένα θαύμα και να αλλάξει τα μέχρι τώρα δεδομένα.
Με ποια δύναμη, ένας άνθρωπος θα παλέψει από τη στιγμή που γνωρίζει, ότι σε λίγες μέρες θα ‘ ρθει το τέλος. Η σιωπή!!!  Πολλοί λένε πως ο θάνατος αποτελεί λύτρωση, γι’ αυτόν που πονά. Λύτρωση σε τι; Όταν  ξέρει ότι δε θα ξαναδεί τα παιδιά του; Ότι δε θα τα αγκαλιάσει ξανά; Ότι δεν θα τα φιλήσει;  Ότι δε θα τα δει να μεγαλώνουν; Ότι δε θα είναι δίπλα στη χαρά τους, στη λύπη τους; Στα λάθη τους; Στις επιτυχίες τους; Λύτρωση σε τι; Μπορεί να εξηγήσει κάποιος και σε μένα την αφελή, ποια ακριβώς είναι αυτή η λύτρωση; Για σκεφτείτε πόσο φτηνή ακούγεται, αυτή η περιβόητη λύτρωση του πόνου, όσο αφόρητος και να είναι, μπροστά στο θαύμα της ζωής και της αγάπης.
Είχε ξημερώσει. Κάθισα έξω στον ήλιο. Έπινα τον πρωινό καφέ μου και χάζευα τις αμυγδαλιές απέναντι. Σκέφτηκα πόσο ηλίθιοι είμαστε. Και εσύ και εγώ. Αναβάλλουμε και ακυρώνουμε το καθετί για το αύριο χωρίς να ξέρουμε αν θα υπάρχει. Χανόμαστε στο μέλλον χωρίς να ζούμε το παρόν, μοναχά υπάρχουμε σ’ αυτό. Γκρινιάζουμε, μεμψιμοιρούμε, φωνάζουμε, τσακωνόμαστε, αγχωνόμαστε για ότι ασήμαντο και παρακάμπτουμε το σημαντικό. Τρέχουμε μέρα-νύχτα, αρρωσταίνουμε για κάτι ευρώ ανύπαρκτα, που στην ουσία αν το καλοσκεφτείς δεν είναι τίποτα άλλο παρά χαρτιά. Μας κυρίευσε το χρήμα και η επιφάνεια ξεχνώντας την ουσία, την αγάπη, τον έρωτα, το πάθος, τη φιλία, την αλληλεγγύη, την ανθρωπιά. Όλα για το τίποτα. Για το πουκάμισο το αδειανό, όπως έγραψε και ο Σεφέρης. Μια ζωή άδεια, τόσο άδεια, που αντηχεί μόνο θόρυβος.. Ένας αντίλαλος μόνο που βροντοφωνάζει μόνο για σωτηρία και  για αληθινή λύτρωση.
Ζήσε το σήμερα. Η ζωή είναι πολύτιμη, κάποιοι παλεύουν γι’ αυτήν, μην την «κλωτσάς». Ξέχνα το αύριο, μπορεί και να μην υπάρξει ή μπορεί και να είναι μια άλλη μέρα.
Υστερόγραφο: Το συγκεκριμένο μήνυμα, σε μένα προσωπικά άλλαξε την κοσμοθεωρία, ελπίζω και τη δικιά σου.

Η απάθεια του θεατή

Από το να «παρευρίσκεσαι» στο να «συμπαραστέκεσαι»


Αυτό το άρθρο έχει ως σκοπό να δώσει βασικές και χρήσιμες πληροφορίες σε όσους ενδιαφέρονται να μάθουν περισσότερα για το κοινωνικό και ψυχολογικό φαινόμενο που οι κοινωνικοί ψυχολόγοι ονομάζουν και είναι γνωστό ως ‘απάθεια του θεατή’.
Έτυχε ποτέ να ακούσεις ιστορίες π.χ. για την αδιαφορία που μπορεί να δείχνουν πολλοί περαστικοί σε έναν πολυσύχναστο δρόμο σε έναν άνθρωπο που μόλις έπεσε στο πεζοδρόμιο; Ή για την ομήγυρη που δημιουργείται γύρω από έναν τσακωμό στο δρόμο ή γύρω από ένα ατύχημα όπου οι άνθρωποι παρακολουθούν τι συμβαίνει αλλά κανείς δεν φαίνεται να επεμβαίνει ή ακόμα να καλεί έγκαιρα σε βοήθεια; Έχεις ίσως ποτέ εσύ ο/η ίδιος βρεθεί σε μια τέτοια θέση θεατή αναρωτώμενος/η μετά αν θα μπορούσες να είχες κάνει κάτι;
Τι είναι η Απάθεια του Θεατή;
Είναι το κοινωνικό και ψυχολογικό φαινόμενο του να μην παρεμβαίνει ένας άνθρωπος ή ομάδα ανθρώπων σε μια κατάσταση όπου κάποιος άλλος ή άλλοι άνθρωποι χρειάζονται βοήθεια. Έρευνες έχουν δείξει ότι υπάρχει η τάση ένας άνθρωπος όταν είναι μόνος του να τείνει να βοηθήσει περισσότερο από το όταν βρίσκεται μέσα σε μια ομάδα ανθρώπων.
Για ποιο λόγο πιστεύεις ότι μπορεί να συμβαίνει αυτό;
Μερικά παραδείγματα:
Απάθεια του Θεατή είναι το να αφήσεις ένα φίλο να οδηγήσει μεθυσμένος. Απάθεια του Θεατή, επίσης, είναι να μην αντιμετωπίσεις ή να μη βοηθήσεις ένα συνάδελφο που βλέπεις ότι δεν μπορεί να ανταποκριθεί καλά στη δουλειά του λόγω αρνητικού στρες, υπερκόπωσης ή κάποιου είδους εξάρτησης.

Απάθεια του θεατή είναι όταν ένας εκπαιδευτικός αδιαφορεί για τον όλο και πιο απόμακρο μαθητή που βλέπει καθημερινά στην τάξη του.
Ένα από τα κύρια κίνητρα που προτείνουν οι κοινωνιολόγοι ότι διαμορφώνουν το φαινόμενο της απάθειας του θεατή είναι η διασκόρπιση της ευθύνης – δηλαδή ότι ‘ο καθένας’ ελπίζει ότι ‘ο άλλος’ θα κάνει το πρώτο βήμα και θα επέμβει στην κατάσταση κι έτσι θα αποφύγει τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει η επέμβασή του.
Όταν σε μια ομάδα ανθρώπων κανένας δεν επεμβαίνει από την ομάδα τότε το να είσαι μέλος αυτής της ομάδας αποτελεί δικαιολογία για να τη μη – επέμβαση. Έτσι μειώνονται οι πιθανότητες να φορτωθεί κάποιος τις ευθύνες των (αρνητικών) αποτελεσμάτων.



Ποιος είναι ο θεατής (ή παρατυχών);
Ο θεατής (ή παρατυχών) είναι η ονομασία που δίνεται σε έναν άνθρωπο, που δεν επεμβαίνει ενεργά σε μια κατάσταση, όπου κάποιος άλλος χρειάζεται βοήθεια. Εξ ορισμού, λοιπόν, οποιοσδήποτε επεμβαίνει ενεργά σε μια κρίσιμη κατάσταση δεν είναι θεατής.
Φυσικά, οι άνθρωποι μπορεί να επέμβουν για καλό ή κακό λόγο - το ανθρώπινο κίνητρο μπορεί να είναι ανακατεμένο.
‘Δεν θέλω ν’ ανακατευτώ’
Παρακάτω αναφέρω μερικά από τα πιο συνηθισμένα ‘σλόγκαν’ που χρησιμοποιούνται όταν κάποιος παίρνει το ρόλο του ‘θεατή’ (Clarkson, 1996):
  • Δεν είναι η δουλειά μου.
  • Θέλω να παραμείνω ουδέτερος.
  • Δεν θέλω να ταράξω τα νερά.
  • Δεν θέλω να την ξαναπατήσω.
  • Απλά ακολουθώ εντολές.
  • Η κατηγορία του θύματος (φταίνε τα θύματα που έφεραν τον εαυτό του σε αυτή τη θέση).
  • Η βοήθειά μου δεν θα προσφέρει τίποτα.
Η κάθε μια από αυτές τις προτάσεις έχει να κάνει με τον λόγο για τον οποίο κάποιος επιλέγει να μην επέμβει σε μια κατάσταση. Όμως, αν είσαι παρών είσαι ήδη αναμεμιγμένος! Δεν συμβαίνει το ίδιο όταν π.χ. παρακολουθείς τηλεόραση.
Όταν, όμως, παρακολουθείς γεγονότα που εκτυλίσσονται μπροστά σου, πώς γίνεται - από τη στιγμή που είσαι παρών/ουσα - να μην υπάρχεις; Ο ψυχολόγος Mark Tyrell αναφέρει: ‘Φαίνεται ότι αρκετοί άνθρωποι θα ριψοκινδύνευαν ακόμα και το να πεθάνει ένας συνάνθρωπός τους παρά να πάνε αντίθετα στο ρεύμα της πλειονότητας – δηλ.
στο να δράσουν εκείνη την ώρα διαφορετικά από τους περισσότερους γύρω τους.’
Τι θα γινόταν άραγε αν οι άνθρωποι μιλούσαν ανοιχτά ή δρούσαν ενεργά νωρίτερα; Αν, κατά το δυνατόν, προσπαθούσαν περισσότερο να προλαμβάνουν παρά να σπεύδουν εκ των υστέρων να αντιμετωπίζουν τα δυσάρεστα αλλά κάποιες φορές ίσως και προβλέψιμα αποτελέσματα;
Ήξερες ότι:
  • Μία από τις πιο ανησυχητικές συνέπειες της συναισθηματικά υπερφορτισμένης πληροφόρησης είναι η ‘απευαισθητοποίηση’. Ότι δηλαδή ‘όταν οι άνθρωποι εκτίθενται υπερβολικά σε υλικό που προκαλεί φόβο και ανησυχία, τότε έχουν την τάση να απευαισθητοποιούνται, να ξεχνούν ή να μην αισθάνονται πια τόσο βιασμένοι, ώστε να είναι εχθρικοί και μη-δεκτικοί απέναντι σε ολόκληρο το μήνυμα’ (Rogers Macy, 1983). Aυτό φαίνεται να οδηγεί σε ολοένα και μεγαλύτερο κυνισμό και ανοχή αισχρών πράξεων.
  • Μια από τις πρώτες ασκήσεις σε υποψήφιους βασανιστές στην Ελλάδα ήταν να εξασκηθούν στην ‘Aπάθεια του Θεατή’ (Χαρίτου-Φατούρου, 1983).
  • Ακόμα και μόνο η παρουσία ενός τρίτου προσώπου μπορεί να μειώσει την πιθανότητα ή ακόμα και να σταματήσει κάποιον που έχει την πρόθεση να σε απειλήσει ή να σου επιτεθεί.
Μειώνοντας τις πιθανότητες να συμπεριφερθείς με την απάθεια του θεατή
Έχει βρεθεί ότι οι άνθρωποι που γνωρίζουν για το φαινόμενο της απάθειας του θεατή έχουν λιγότερες πιθανότητες να γίνουν απαθείς θεατές και είναι πιο προστατευμένοι από το φαινόμενο αυτό σε σχέση με όσους δεν το γνωρίζουν.
Μέσα σε αυτά τα πλαίσια θα ήταν εύλογο να αναρωτηθεί κανείς, μήπως χρειάζεται να μάθουμε περισσότερα για τον εαυτό μας και για το πώς μπορούμε να συνυπάρχουμε καλύτερα με τους συνανθρώπους μας; Μήπως δεν είναι και τόσο ρεαλιστικό να υποθέτουμε ότι η δική μας συμπεριφορά είναι πάντα μόνο δική μας και δεν επηρεάζει τους άλλους; Κάποιος είχε πει ότι 'Ο δρόμος για την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις', με άλλα λόγια η πρόθεση χωρίς δράση-όπως π.χ. στην περίπτωση της Catherine Genovese - φαίνεται να είναι κάτι παραπάνω από άχρηστη.

“Thirty-Eight Who Saw Murder Didn’t Call the Police”

Το φαινόμενο πήρε το όνομά του από την υπόθεση της δολοφονίας της Kitty Genovese το 1964 στη Νέα Υόρκη. Η 28χρονη γυναίκα μαχαιρώθηκε μέχρι θανάτου έξω από το σπίτι της στη Νέα Υόρκη. Ο δρόμος ήταν πολυσύχναστος και 38 άτομα (γείτονες και περαστικοί) που είδαν τη δολοφονία δεν κάλεσαν την αστυνομία ούτε έδωσαν κάποια βοήθεια.

Το να συμπαρασταθείς ή να βοηθήσεις ενεργά σε μια κατάσταση δεν σημαίνει πάντα ότι χρειάζεται μια δραστική ή ηρωική πράξη. Μπορεί να έχει πολλές μορφές. Επίσης, κάποιες φορές μπορεί να μην είναι εύκολη υπόθεση, να αποτελεί δίλημμα.
Εσύ μόνο ξέρεις και είναι δική σου απόφαση για το πώς θα επιλέξεις να πράξεις ή όχι. Όποια κι αν είναι πάντως η απόφασή σου, μπορεί να έχει κάποια σημασία καθώς όλα είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους:
‘Γεννιόμαστε λόγω μιας σχέσης, τρεφόμαστε μέσα σε σχέσεις, εκπαιδευόμαστε μέσα σε σχέσεις. Εκπροσωπούμε κάθε βιολογική και κοινωνική σχέση των προγόνων μας καθώς υπάρχουμε και αλληλεπιδρούμε μέσα σ’αυτό το χώρο που ονομάζουμε 'κοινωνία' (Cottone, 1988).

Αντωνίου Άρτεμις
Σύμβουλος Ψυχολόγος και Συνθετική Θεραπεύτρια
via

Άλλο Γέροντας, άλλο Πνευματικός, άλλο Εξομολόγος



Το επαναλαμβάνω για να γίνει συνείδηση, γιατί εντοπίζουμε και προσωπολατρείες και αντιεκκλησιαστική φατριαστική συμπεριφορά εκ μέρους των χριστιανών μας.

Επίσης, μπερδεύουμε το μοναχικό ήθος με το κοσμικό ήθος, πράγμα πού είναι προσβολή για το όγδοο μυστήριο, κατά αγ. Γρηγόριον Θεολόγον, του μοναχισμού. Την έννοια του υποτακτικού με το πνευματικοπαίδι και της πνευματικής πατρότητας με την ιερά εξομολόγηση.




Γέροντας είναι ο πνευματικός πατέρας των μοναχών. Οι μοναχοί έχουν Γέροντα. Ένας γέροντας σε μοναστήρι μπορεί να είναι πνευματικός και εξομολόγος κοσμικών πού επισκέπτονται γι' αυτό τον λόγο το μοναστήρι, αλλά πάντα θα είναι ο πνευματικός ή ο εξομολόγος τους ή και τα δύο, αλλά όχι ο γέροντας τους. Στον Γέροντα κάνουμε υπακοή σαν μοναχοί και δείχνουμε εμπιστοσύνη σαν κοσμικοί. Υπάρχει διαφορά. Επίσης, οι αδελφότητες στον κόσμο, έχουν Πνευματικό προϊστάμενο και όχι Γέροντα, καν αυτός είναι Γέροντας για τους μοναχούς ή Γέροντας στην Εκκλησία.

Πνευματικός είναι ο άνθρωπος πού έχει χάρη από τον Θεό, να νουθετεί και να μας καθοδηγεί στην εν Χριστώ ζωή, να του εναποθέτουμε τα προβλήματα και τους πνευματικούς μας προβληματισμούς, να μας ποιμαίνει και να μας καθοδηγεί πνευματικά. Πνευματικός μπορεί να είναι ένας απλός μοναχός, ο οποίος δεν είναι εξομολόγος, ακόμα και ένας λαϊκός! Σπάνιο αλλά όχι απίθανο. Το Πνεύμα όπου θέλει πνεί. Πνευματικός ήταν ο γέροντας Παΐσιος, ο οποίος δεν ήταν ούτε ιερέας, ούτε εξομολόγος.

Εξομολόγος είναι ο ιερέας εκείνος, άγαμος ή έγγαμος, πού έχει ειδική άδεια από τον οικείο αρχιερέα, να τελεί το μυστήριο της εξομολόγησης. Στον εξομολόγο πάμε, αφού έχει προηγηθεί μετάνοια και απόφαση, για να του πούμε τις αμαρτίες μας και αυτός μας διαβάζει την συγχωρητική ευχή εις άφεσιν αμαρτιών και ενίοτε, όποτε και αν χρειαστεί μας δίνει νουθεσίες και ίσως κάποιον κανόνα. Η συγχώρηση των αμαρτιών τελείται με την μετάνοια την δική μας και την συγχωρητική ευχή από χειροτονημένο ιερέα εξομολόγο και όχι με τα επιτίμια και τους κανόνες, πού είναι παιδαγωγικά μέσα στην ευχέρεια του πνευματικού εξομολόγου.

Το ιδανικό είναι ο πνευματικός μας να είναι εξομολόγος, και εξομολόγος μας να είναι ο πνευματικός μας, αλλά όχι απαραίτητο. Πνευματικός εξομολόγος ήταν λ.χ. ο γέροντας Πορφύριος. Έχουμε έναν πνευματικό και πολλούς εξομολόγους.




Ο πνευματικός θα μας οδηγήσει στην εξομολόγηση, ο εξομολόγος θα εξομολογήσει, ο πνευματικός εξομολόγος και τα δύο.
via

Ανθρώπινα ερωτήματα

 Άδεια Αγκαλιά

Γιατί δεν ψάχνουμε την ουσία;


Ποιος ξέρει; Οι φίλοι μας δεν ζουν πια. Οι εχθροί μας έχουν στόχο το εφήμερο της ζωής.
Για ποιο λόγο; Για την ασφάλεια της κοινωνίας; Για την ασφάλεια του συστήματος ή της αδράνειας;


Γιατί τα άτομα είναι τόσο πολλά αλλά και ταυτόχρονα τόσο λίγα;


Γιατί οι άνθρωποι είναι τόσο σπάνιοι; Υπάρχει λόγος; Ή τουλάχιστον αιτία;

Γιατί έχει τόσο κόστος κάθε δημιουργία; Πώς το αντέχει η μικρή μάγισσα; Και πότε θα πεθάνει ο μοναδικός αλήτης;


Γιατί η λέξη εμπάθεια έγινε αρνητική με την πάροδο του χρόνου; Επειδή η ανθρωπιά δεν είναι της μόδας;


Έως πότε θα κυριαρχεί στον κόσμο η κοινωνία του τίποτα; Θα υπάρχουν πάντα άνθρωποι να της αντιστέκονται; Ή θα γίνουμε μία άμορφη και ανώνυμη μάζα;

Τι περιμένουν τα άτομα από μία ζωή χωρίς αθώους και ηλίθιους; Δεν ξέρουν ακόμα τι σημαίνει σκλαβιά; Δεν καταλαβαίνουν το νόημα της γενοκτονίας;


Πρέπει να γίνουν κι άλλες για ν’ αλλάξουν τα πράγματα;

Πόσα εγκλήματα μπορεί ν’ αντέξει η ανθρωπότητα δίχως ν’ αυτοκτονήσει;

Γιατί πιστεύουμε σ’ ένα θεό που δεν ακούμε;

Γιατί να μην υπάρχει ο αλτρουισμός;

Γιατί τόσες χειραψίες ενώ δεν ξέρουμε ν’ ανοίγουμε την αγκαλιά μας;


Γιατί να είναι τόσο μεγάλη η ζωή αν είναι να κάνουμε τόσο λίγα πράγματα;

Ζούμε ή πεθαίνουμε με τις λεπτομέρειες;

Γιατί τα άτομα υπάρχουν δίχως να ζουν;

Ποιος είναι ο ρόλος των δασκάλων σε μία κοινωνία που δεν έχει μαθητές;

Ποιος είναι ο ρόλος της ιστορίας μας αν είναι να την ξεχάσουμε;

Πειράζει που θυμόμαστε τα βάσανα; Γιατί να μην έχουμε κι εμείς άσπρες μέρες;


Πότε θα πάψει η κοινωνική κατοχή;

Γιατί σε περίοδο ειρήνης, ο άγνωστος στρατιώτης να είναι άνθρωπος;

Γιατί να καταδικάζουμε τα εγκλήματα πολέμου και όχι τα εγκλήματα ειρήνης;

Γιατί να κυριαρχούν οι απόψεις ενώ δεν υπάρχουν γνώμες;


Γιατί ο γαλάζιος γίγαντας να είναι μόνο και μόνο μια πληγή; Για τους νεκρούς ή για τους αγέννητους;

Γιατί οι ελεύθεροι να είναι πάντα δεύτεροι;

Γιατί οι αγνοί να είναι καταδικασμένοι;

Γιατί τα σπίτια να είναι τόσο μεγάλα; Για να κυριαρχεί το κενό;

Γιατί τα παγκάκια να είναι μόνο για τη μοναξιά;


Πρέπει ή δεν πρέπει να μιλάμε στους άλλους όταν γνωρίζουμε ότι είναι μάταιο;

Γιατί δεν νιώθουμε την ανάγκη και επιβιώνουμε μέσα στη ματαιότητα;

Πώς αντέχουν τα λουλούδια το βάρος του ουρανού; Όπως αντέχουμε την ελαφρότητα των ατόμων;

Πόσους νεκρούς πρέπει να διαβάσουμε για να ζήσουμε; Για πόσους αγέννητους πρέπει να γράψουμε για να πεθάνουμε;


Γιατί η νοημοσύνη φοβίζει ενώ είναι κοντά μας για την ανθρωπότητα;

Γιατί η κοινωνία θεωρεί τις ιδιοφυίες επικίνδυνες; Ενώ ο κίνδυνος παρέχει ασφάλεια γιατί προτιμούμε την ασφάλεια που προκαλεί κινδύνους;

Γιατί φοβόμαστε το τέλος όταν έχουμε αρχές και τη γέννηση όταν έχουμε αξίες;

Αφού δεν αλλάζει το σύστημα γιατί να μην πεθάνει για να ζήσουμε την αλλαγή;

Και γιατί η ανθρωπιά δεν είναι μία αξία για τα άτομα;

Νίκος Λυγερός
via

Θέλουν ο εξευτελισμός μας να γίνει τέλειος



Δεν έχουμε τίποτα πιά! Επιβιβαστήκαμε στο Τιτανικό των πολιτικάντηδων, ξεκινήσαμε την Οδύσσεια του ΓΑΠ, και τώρα, ξυλάρμενοι, γίναμε μπαίγνιο στα χέρια μαθητευομένων μάγων ντόπιων και ξένων. Μάγων πού τα λάθη τους τα κάνουν διδακτορικό και τα εφαρμόζουν με την συνδρομή ντόπιων συναδέλφων τους, υπαλλήλων στα ίδια αφεντικά, πάνω μας.
  

Οι δουλειές μας εξαφανίστηκαν.
Αναβάλλονται μέχρι την ημέρα της «Ανάπτυξης».

Τα μεροκάματά μας γίναν χαρτζιλίκι.

Η ακρίβεια μια επιπλέον αγχόνη στο λαιμό μας.

Η ανέχεια, η φτώχεια, η εξαθλίωση, η πείνα - φαντάσματα της ιστορίας μας – ζωντάνεψαν και κυκλοφορούν ανάμεσά μας, στις οικογένειές μας, στους φίλους μας, στους γνωστούς μας. Η ζωή μας δεν αξίζει τίποτα. Κι έτσι πεθαίνουμε κάθε μέρα.



Πότε σαν αστέρια, πέφτουμε στο μαύρο κενό πού μας ετοίμασαν και μας ετοιμάζουν, χαρτογιακάδες πού δεν έζησαν ποτέ κι ούτε ζούν στον πραγματικό κόσμο. Πότε υψωνόμαστε, μόλις ένα σκαμνάκι πάνω από το χώμα, σε δέντρα και δοκάρια κι ανεμίζουμε την απόγνωσή μας και την πίκρα μας, σαν μακρινό χαιρετισμό στο άγριο μέλλον πού έρχεται καλπάζοντας. Πότε χτυπάμε το κεφάλι μας στην παγερή έως θανάτου ρητορική του ψεύδους τους.

Τα παιδιά μας ψάχνουν ένα βλέμμα μας, ένα χαμόγελό μας κι εμείς περπατάμε με σκυφτό το κεφάλι και δεν μπορούμε να τα κοιτάξουμε στα μάτια.



Μας πουλάνε στα τραπεζικά σκλαβοπάζαρα, τα funds και τις αγορές, κάθε μέρα. Κόβουν την πατρίδα μας σε κομμάτια και τα μοιράζονται μεταξύ τους, στα κρυφά, όπως οι ληστές τα κλοπιμαία.



Αχρήστευσαν τα σχολειά μας και τα κλείνουν όπως-όπως.

Ακριβαίνουν το ρεύμα, πουλάνε το νερό, μας ξεσπιτώνουν.

Δημεύουν τις ζωές μας.

Μας εκτελούν συστηματικά. Με το νόμο.



Λες και δεν είμαστε ένας λαός με Ιστορία. Λες και δεν μπολιάσαμε την υφήλιο με την γλώσσα και τον πολιτισμό μας. Λες και δεν ρήμαξαν τόσες και τόσες φορές τούτο το λαό, τούτο τον τόπο. Λες και δεν τους φτάνει τόσος και τόσος πόνος και οδυρμός που σκόρπισαν.



Όχι!




Θέλουν ο εξευτελισμός μας να γίνει τέλειος.



Θέλουν να μας περιφέρουν γελοιοποιώντας μας στις αγορές του κόσμου ενδεείς, ρακένδυτους, απογυμνωμένους από τα ιστορικά μας παράσημα.



Τα θέλουν όλα.

Θέλουν ακόμα και τη φέτα με νερό και ζάχαρη πού τρώγαμε μικροί.

Θέλουν ο εξευτελισμός μας να γίνει τέλειος.



Σχεδιάζουν ολονυχτίς τη «σωτηρία» μας. Σχέδια επί σχεδίων εν κρυπτώ και παραβύστω, πως η επόμενη μέρα μας, θα είναι χειρότερη από την προηγούμενη. Είναι εργώδεις οι προσπάθειές τους ομολογουμένως. Άξιος ο μισθός τους.



Όμως.

Όμως.



Δύο πράγματα τους λέω, κι ο νοών νοείτω



Ένα: Όταν ο Παυσανίας ως νικητής της μάχης των Πλαταιών, της τελευταίας μάχης των Περσικών πολέμων, μπήκε στην σκηνή του Μαρδόνιου και είδε τα πλούτη και τα αγαθά, απόρησε λέγοντας: αφού είχαν τόσα πλούτη και αγαθά τι ήθελαν να πάρουν από μας;



Δύο: Όταν οι άνθρωποι κάνουν σχέδια κάποιοι θεοί γελάνε.



Καληνύχτα.




Το ξημέρωμα δε θα’ ναι το μουντό πρωινό στα βόρεια δάση, αλλά ήλιος πυρφόρος καθώς σκάει κατακαλόκαιρο στον Υμηττό, στην Πεντέλη, στον Ψηλορείτη, στα γαλανά του Αιγαίου!



Πυρρίχιος χορός, καβοντορίτικος ρυθμός, το μάτι του Καραϊσκάκη, η φωνή του Γέρου του Μωριά, το «ω γλυκύ μου έαρ» της Μεγαλοπαρασκευής, οι νεκροί που γυρεύουν δικαίωση.



Όλοι εμείς.



Οι Έλληνες.


Ηλέκτρα  Αντωνοπούλου-Πανάγου
  via

Η Αρχή, η Αιτία και η Διάνοια



Όταν μιλάμε για τον Θεό σαν πρώτη αρχή και πρώτη αιτία, εννοούμε το ίδιο πράγμα από άλλη άποψη. Όταν μιλάμε για αρχές και αιτίες στη Φύση, μιλάμε για πολλά και διαφορετικά πράγματα από πολλές και διαφορετικές απόψεις.
Μιλάμε για τον Θεό σαν πρώτη αρχή, στο βαθμό που όλα τα πράγματα προέρχονται από αυτόν κατά ένα ορισμένο σύστημα, άλλα πριν και άλλα μετά σύμφωνα με τη φύση τους, τη διάρκειά τους ή την αξία τους. Μιλάμε για τον Θεό σαν πρώτη αιτία στο βαθμό που όλα τα πράγματα είναι χωριστά από αυτόν, όπως είναι το αποτέλεσμα από την ικανή αιτία και το πράγμα που παράγεται από αυτό που το παράγει.

Και αυτές οι δύο απόψεις διαφέρουν, εφόσον ό,τι προηγείται και είναι πιο πολύτιμο δεν είναι πάντα η αιτία αυτού που έπεται και είναι λιγότερο πολύτιμο. Και ό,τι είναι η αιτία δεν προηγείται πάντα ούτε είναι πιο πολύτιμο από το αιτιατό, όπως είναι φανερό σε κάθε προσεκτικό συζητητή.
Αν κατά καιρούς ο ένας όρος χρησιμοποιείται στη θέση του άλλου, παρόλα αυτά μιλώντας κυριολεκτικά, όλα όσα είναι αρχές δεν είναι πάντα αιτία. Το σημείο είναι η αρχή της γραμμής αλλά όχι η αιτία της. Η στιγμή είναι η αρχή της δραστηριότητας, η θέση από την οποία ξεκινάει κάτι είναι η αρχή της κίνησης, αλλά όχι η αιτία της.  Το σκεπτικό μέρος είναι η αρχή κάθε θέματος αλλά όχι η αιτία του. Έτσι η αρχή είναι γενικότερος όρος από την αιτία. Όσον αφορά την ικανή αιτία, διακηρύσσω ότι η παγκόσμια φυσική ικανή αιτία είναι η παγκόσμια διάνοια, η οποία είναι η πρώτη και κύρια δύναμη της παγκόσμιας ψυχής. Η παγκόσμια ψυχή με τη σειρά της είναι η παγκόσμια μορφή.

Παγκόσμια διάνοια είναι η εσώτατη, η πιο αληθινή και ουσιαστική δύναμη και το πιο δραστικό μέρος της παγκόσμιας ψυχής. Είναι το ένα και το αυτό πράγμα, που γεμίζει το όλο, φωτίζει το σύμπαν και οδηγεί τη Φύση στη δημιουργία των ειδών της με το σωστό τρόπο. Παίζει τον ίδιο ρόλο στην παραγωγή των φυσικών πραγμάτων, με το ρόλο που παίζει η διάνοιά μας στην παράλληλη δημιουργία λογικών συστημάτων. Οι Πυθαγόρειοι τη Φύση την  ονομάζουν υποκινητή και ταραχοποιό του σύμπαντος και ο Πλάτων την περιγράφει με αυτά τα λόγια: «Ενσταλαγμένος μέσα στα μέλη ο νους, αναταράσσει ολόκληρη τη μάζα και αναμιγνύεται με ολόκληρο το σώμα».

Οι Πλατωνικοί την ονομάζουν παγκόσμιο τεχνίτη. Αυτός ο κτίστης, ισχυρίζονται ότι προέρχεται από τον ανώτερο κόσμο – ο οποίος είναι στην πραγματικότητα ένας – στον αισθητό κόσμο που είναι πολλαπλά διαιρεμένος και πάνω στον οποίο κυβερνάει όχι μόνο η αρμονία αλλά και η συμφωνία, λόγω της διάσπασης σε μέρη. Αυτή η διάνοια, ενσταλάζοντας και φέρνοντας κάτι δικό της στην ύλη ενώ η ίδια παραμένει ήσυχη και ακίνητη, παράγει όλα τα πράγματα. Οι Μάγοι την ονομάζουν εξαιρετικά γόνιμη σε σπόρους ή σπορέα, εφόσον είναι αυτό που γονιμοποιεί την ύλη με κάθε μορφή, και ανάλογα με τον τύπο της και τις καταστάσεις κατορθώνει να τη διαπλάσσει, να τη διαμορφώσει και να την αλλήλο-συσχετίσει σε τόσο θαυμαστά συστήματα ώστε να μη μπορούν να αποδοθούν στην τύχη ή σε κάποια αρχή ανίκανη να διακρίνει και να βάλει τάξη.

Ο Ορφέας ονομάζει αυτή τη διάνοια μάτι του κόσμου, επειδή παρατηρεί και το εσωτερικό και το εξωτερικό όλων των φυσικών πραγμάτων, ώστε όλα τα πράγματα να μπορούν να επιτύχουν τη δημιουργία και τη διατήρηση του εαυτού τους, εσωτερικά και εξωτερικά, στην κατάλληλη συμμετρία. Ο Εμπεδοκλής την ονομάζει  διαφοροποιητική, επειδή δεν κουράζεται ποτέ να ξεδιπλώνει τις μορφές που είναι μπερδεμένες μέσα στους κόλπους της Φύσης, και να διατάσσει τη γέννηση ενός πράγματος από τη διάλυση ενός άλλου. Ο Πλωτίνος την ονομάζει πατέρα και προπάτορα επειδή μοιράζει σπόρους στον αγρό της Φύσης και είναι ο άμεσος διανεμητής των μορφών.

Όσο για εμάς, την ονομάζουμε εσωτερικό τεχνίτη επειδή διαμορφώνει την ύλη και τη διαπλάθει από μέσα, όπως από μέσα ο σπόρος ή η ρίζα ξεπετάγεται και δημιουργείται ο κορμός, από μέσα από τον κορμό ξεπροβάλλουν τα κλαδιά, και από μέσα από τα κλαδιά τα βλαστάρια και μέσα από αυτά ξεδιπλώνονται τα μπουμπούκια, και εκεί μέσα διαμορφώνονται, σχηματίζονται και συνυφαίνονται σαν νεύρα τα φύλλα, τα λουλούδια και τα φρούτα. Όσο για το εσωτερικό, μερικές φορές ο χυμός ανακαλείται από τα φύλλα και τα φρούτα στα βλαστάρια, από τα βλαστάρια στα κλαδιά, από τα κλαδιά στον κορμό και από τον κορμό στη ρίζα. Το ίδιο και με τα ζώα. Το έργο της ξεκινάει από τον αρχικό σπόρο και από το κέντρο της καρδιάς προς τα εξωτερικά μέρη, και από αυτά τελικά συγκεντρώνει πάλι στην καρδιά τις εκτυλισσόμενες δυνάμεις, συνδέοντας κατά κάποιο τρόπο τις ήδη δημιουργημένες κλωστές.

Τώρα, αν πιστεύουμε ότι απαιτείται προμελέτη και διάνοια ακόμη και για τη δημιουργία άψυχων έργων, τα οποία γνωρίζουμε πώς να διαμορφώσουμε στην επιφάνεια της ύλης με μια ορισμένη σειρά και μιμητικό αποτέλεσμα – όπως, κόβοντας και σκαλίζοντας ένα κομμάτι ξύλο, δημιουργούμε την εικόνα ενός αλόγου – πόσο ανώτερη πρέπει να θεωρήσουμε αυτή τη δημιουργική διάνοια που από το εσωτερικό της σπερματικής ύλης συγκολλάει τα κόκκαλα, προεκτείνει τους χόνδρους, κοιλαίνει τις αρτηρίες, κάνει τους πόρους να αναπνέουν, συνυφαίνει τις ίνες, εξαπλώνει τα νεύρα  προς διάφορες κατευθύνσεις και διευθετεί το σύνολο με τόσο θαυμαστή κυριότητα; Πόσο ανώτερος τεχνίτης είναι, λέω, αυτός που δεν περιορίζει τον εαυτό του σε ένα και μόνο μέρος της ύλης, αλλά εργάζεται συνεχώς παντού στο σύνολο.

Υπάρχουν τρία είδη διάνοιας: Η θεία διάνοια που είναι όλα τα πράγματα, η εγκόσμια που κάνει όλα τα πράγματα, και οι επιμέρους διάνοιες που γίνονται όλα τα πράγματα. Γι’ αυτό είναι αναγκαίο να βρίσκουμε ανάμεσα στα άκρα το μέσο που είναι η αληθινή ικανή αιτία, όχι μόνο η εξωτερική αλλά και η εσωτερική, όλων των φυσικών πραγμάτων.
Ονομάζω μια αιτία εξωτερική, όταν σαν ικανή δεν διαμορφώνει μέρος των πραγμάτων που συνθέτονται και των πραγμάτων που δημιουργούνται. Ονομάζω μια αιτία εσωτερική, εφόσον δεν λειτουργεί γύρω από την ύλη και έξω από αυτήν, αλλά με τον τρόπο που μόλις περιέγραψα. Έτσι, μια αιτία είναι εξωτερική με το να είναι χωριστή από το ουσιαστικό περιεχόμενο αλλά και την πραγματική ουσία καθεαυτή των αποτελεσμάτων της, και επειδή το ον της δεν μοιάζει με αυτό των πραγμάτων που είναι ικανά να γεννηθούν και να φθαρούν, αν και τα περιέχει. Μια αιτία είναι εσωτερική αναφορικά με τη δράση των δικών της λειτουργιών.

Giordano Bruno
via

Μια δεύτερη ευκαιρία



Το να μην παίρνουμε τίποτε προσωπικά, μας βοηθά να σπάσουμε πολλές συμφωνίες που κάναμε με διάφορα ψέματα και τα πιστέψαμε. ‘Όταν παίρνουμε προσωπικά τα πράγματα, αντιδράμε και αισθανόμαστε πληγωμένοι κι αυτό δημιουργεί συναισθηματικό δηλητήριο. Μετά θέλουμε εκδίκηση, να πάρουμε το αίμα μας πίσω, κι έτσι χρησιμοποιούμε τον λόγο ενάντια σε άλλους ανθρώπους. Τώρα πια ξέρουμε ότι όλα εκείνα που προβάλλει κάποιος επάνω μας είναι όπως ο Πικάσο που λέει: «Αυτό… είσαι εσύ». Ξέρουμε πια ότι είναι απλώς ο παραμυθάς των άλλων που μας λέει ένα παραμύθι. Αν δεν παίρνουμε προσωπικά αυτά τα πράγματα, τότε αποκτάμε ανοσία στο συναισθηματικό δηλητήριο, σε όλες μας τις σχέσεις. Δεν χάνουμε πια τον έλεγχο και δεν πληγωνόμαστε συναισθηματικά. Πράγμα που μας χαρίζει μια καθαρότητα, η οποία μας τοποθετεί ένα βήμα μπροστά από τους άλλους που δεν μπορούν να δουν το δικό τους παραμύθι.
Να μην παίρνουμε τίποτε προσωπικά μάς καθοδηγεί ώστε να σπάσουμε εκατοντάδες μικρά ψέματα, μέχρι που φτάνει να χτυπήσει τον πυρήνα όλων των ψεμάτων της ζωής μας. Όταν συμβεί αυτό, καταρρέει όλο το οικοδόμημα της γνώσης κι έτσι έχουμε μια δεύτερη ευκαιρία να δημιουργήσουμε με τον δικό μας τρόπο ένα άλλο παραμύθι. Οι Τολτέκοι το ονομάζουν αυτό απώλεια της ανθρώπινης μορφής. Όταν χάνουμε την ανθρώπινη μορφή, τότε έχουμε την ευκαιρία να επιλέξουμε σύμφωνα με την ατομικότητά μας το τι θέλουμε να πιστεύουμε. ‘Όταν ήμασταν παιδιά, χρησιμοποιήσαμε την προσοχή μας ώστε να δημιουργήσουμε το πρώτο όνειρο της ζωής μας. Ποτέ δεν είχαμε την ευκαιρία να κάνουμε επιλογή σχετικά με το τι να πιστέψουμε.

Κάθε τι που συμφωνήσαμε να πιστέψουμε μας το είχαν επιβάλει. Τώρα έχουμε μια ευκαιρία που δεν την είχαμε όταν ήμασταν παιδιά. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την προσοχή μας για δεύτερη φορά, ώστε να θεμελιώσουμε το παραμύθι μας στην αλήθεια και όχι στο ψέμα. Οι Τολτέκοι το ονομάζουν αυτό το όνειρο της δεύτερης προσοχής. Εγώ πάλι το ονομάζω το δεύτερο παραμύθι μας, επειδή είναι κι αυτό ένα ακόμα όνειρο, ένα παραμύθι, με τη διαφορά όμως ότι τώρα είναι επιλογή μας.

Όταν χάνουμε την ανθρώπινη μορφή μας, τότε η βούλησή μας είναι ξανά ελεύθερη. Ανακτάμε τη δύναμη της πίστης μας και αυτό που μπορούμε να κάνουμε με αυτή την πίστη δεν έχει όρια. Μπορούμε να ξαναδημιουργήσουμε τη ζωή μας με έναν σπουδαίο τρόπο, αν αυτό θέλουμε. Αλλά ο στόχος δεν είναι να σώσουμε τον κόσμο. Όχι, η μόνη αποστολή που έχουμε στη ζωή είναι να κάνουμε ευτυχισμένο τον εαυτό μας. Αυτό είναι. Είναι τόσο απλό. Ο μόνος τρόπος που μπορούμε να κάνουμε ευτυχισμένο τον εαυτό μας είναι να δημιουργούμε ένα παραμύθι που θα μας κάνει ευτυχισμένους.

Σε όλους μας μπορούν να συμβούν τα πάντα. Δεν μπορούμε να ελέγχουμε αυτά που συμβαίνουν γύρω μας, ωστόσο μπορούμε να ελέγξουμε τον τρόπο που δημιουργούμε το παραμύθι μας. Μπορούμε να διηγούμαστε το παραμύθι μας σαν να ήταν ένα μεγάλο μελόδραμα και να είμαστε στεναχωρημένοι και θλιμμένοι με το κάθε τι που μας συμβαίνει, ή μπορούμε να διηγούμαστε το παραμύθι χωρίς όλα αυτά τα δράματα.
πηγή
via

Feature (Side)

Πρόσφατα

Random

*

Archives

© 2013 Point of view. All rights resevered. Designed by | point me